Overslaan naar inhoud

Brandpreventie op de werkvloer

22 mei 2026 in
Bieke Vancoillie

Soorten brandbeschermingsmiddelen

  • de branddetectiemiddelen: zoals detectoren en detectiecentrales;
  • de brandbestrijdingsmiddelen: zoals brandblusapparaten, automatische en niet-automatische blussystemen, hydranten, …;
  • de rook- en warmteafvoersystemen;
  • de middelen gebruikt voor de melding, de waarschuwing en het alarm;
  • de middelen die het verzekeren van een efficiënte evacuatie toelaten: verlichting, middelen voor het uitzenden van geluidssignalen of visuele signalen, …;
  • de middelen die het versterken of handhaven van de brandweerstand van de structuur toelaten: watergordijnen, …;

Risicoanalyse

Iedere werkgever is verplicht een risicoanalyse te laten bouwen van zijn bedrijf en processen en dienen rekening te houden met onderstaande risicofactoren.

Onder de risicofactoren geciteerd in artikel III.3-3 van de codex vindt men:

  • de waarschijnlijkheid van de gelijktijdige aanwezigheid van een brandstof, een oxidatiemiddel en een ontstekingsbron, noodzakelijk voor het ontstaan van een brand;
  • de arbeidsmiddelen, de gebruikte stoffen, de processen en hun eventuele interacties;
  • de aard van de activiteiten;
  • de grootte van de onderneming of inrichting;
  • het maximum aantal werknemers en andere personen die aanwezig kunnen zijn in de onderneming of inrichting;
  • de specifieke risico’s eigen aan bepaalde groepen van personen aanwezig in de onderneming of inrichting;
  • de ligging en de bestemming van de lokalen;
  • de aanwezigheid van meerdere ondernemingen of instellingen op eenzelfde arbeidsplaats of op een aanpalende arbeidsplaats;
  • de werkzaamheden uitgevoerd door externe ondernemingen.

De risicoanalyse moet de werkgever in staat stellen om, zoveel mogelijk, die situaties te identificeren waarin omstandigheden op de arbeidsplaats kunnen ontstaan die vermoedelijk een brand kunnen veroorzaken (waarschijnlijke scenario’s). Eenmaal deze situaties geïdentificeerd zijn, moet hij de omvang bepalen van de gevolgen die eruit kunnen voortvloeien. Op deze manier beschikt de werkgever over een geschikt instrument om de middelen aan te duiden die toelaten het scenario te voorkomen, of in voorkomend geval, toelaten het best te reageren indien een van de scenario’s zich zou voordoen.

De risicoanalyse moet regelmatig bijgewerkt worden zodat er rekening gehouden wordt met de evolutie in de risico’s.

Specifieke preventiemaatregelen :

Brandbestrijdingsdienst

Elke werkgever richt een brandbestrijdingsdienst op. In tegenstelling tot wat opgelegd werd door artikel 52.10.6 van het ARAB, moet de werkgever een brandbestrijdingsdienst oprichten, om het even wat het aantal werknemers is aanwezig in de onderneming. Deze aanpak laat toe zich ervan te verzekeren dat er steeds tenminste één persoon zal zijn die vermoedelijk kan tussenkomen bij een begin van brand, maar laat eveneens toe de grootte van en de middelen van de brandbestrijdingsdienst aan te passen aan de brandrisico’s aanwezig in de onderneming.

De brandbestrijdingsdienst is belast met het vervullen van de taken bedoeld om:

  • het ontstaan van een brand te vermijden: door het signaleren van situaties die vermoedelijk een brand kunnen veroorzaken;
  • de evacuatie te vergemakkelijken: door het garanderen van het uitvoeren van de taken in verband met de waarschuwing en de melding, door het in veiligheid brengen van personen in afwachting van de tussenkomst van de openbare hulpdiensten, door het verzekeren van een snelle toegang tot de onderneming voor de openbare hulpdiensten, het vlug naar de plaats van onheil leiden van de openbare hulpdiensten en door het signaleren van de situaties die de evacuatie kunnen hinderen;
  • een begin van brand te blussen of te beheersen.

Aangezien de leden van de brandbestrijdingsdienst opleiding moeten krijgen, zodat ze hun taken het best kunnen uitvoeren, en dat ze kennis zullen verzamelen dankzij het uitvoeren van die taken, is het belangrijk dat de leden van de brandbestrijdingsdienst deelnemen aan de uitvoering van de risicoanalyse en aan het opstellen van de procedures, opgesteld in het kader van het noodplan.

De vaardigheden en de opleiding van de leden van de brandbestrijdingsdienst zijn vastgelegd in bijlage III.3-1 van de codex.

Brandpreventie

De eerste preventiemaatregelen die moeten uitgevoerd worden, zijn deze bedoeld om de gevaren uit te schakelen. De werkgever moet er voor zorgen alle gevarenbronnen die vermoedelijk een brand kunnen veroorzaken te elimineren in zijn onderneming, telkens het mogelijk is dit te doen.

Wanneer de werkgever de gevaren niet kan elimineren, moet hij maatregelen nemen om de brandrisico’s maximaal te reduceren. Artikel III.3-9 van de codex benadrukt de risico’s verbonden aan elke aanwezigheid van ontvlambare of brandbare stoffen, maar het is evident dat deze risicofactor niet de enige is die in rekening gebracht moet worden.

Het verzekeren van de snelle en veilige evacuatie

Indien de genomen maatregelen op gebied van risicopreventie, het ontstaan en het verspreiden van een brand niet konden vermijden, zijn een tweede soort te nemen maatregelen deze bestemd voor het verzekeren van de evacuatie van de aanwezigen van het gebouw of van een deel van het gebouw, snel en in optimale veilige omstandigheden.

In dit opzicht moet benadrukt worden dat de bepalingen van het ARAB betreffende het aantal evacuatiewegen, uitgangen, nooduitgangen, hun verspreiding en hun afmetingen, een te respecteren minimum zijn en dat risicoanalyse kan leiden tot strengere voorschriften.

drukknop


Elk begin van brand vlug en doelmatig bestrijden

Deze bepalingen betreffen hoofdzakelijk de beschermingsmiddelen tegen brand. Een beschermingsmiddel tegen brand is gedefinieerd als elke uitrusting die toelaat brand te detecteren, te signaleren, te blussen, zijn schadelijke gevolgen te beperken, of de tussenkomst van de openbare hulpdiensten te vergemakkelijken.

De elementen die bepalend zijn bij de evaluatie en de keuze van de beschermingsmiddelen tegen brand zijn:

  • de inrichting van de arbeidsplaatsen en de risico’s die ermee verband houden;
  • de fysische en chemische eigenschappen van de aanwezige stoffen;
  • de arbeidsprocessen en de arbeidsmiddelen en de risico’s die ermee verband houden;
  • de kenmerken van de werknemers die de beschermingsmiddelen moeten gebruiken;
  • het maximale aantal personen dat op de arbeidsplaatsen aanwezig kan zijn;
  • het standaard materieel van en het personeel van de openbare hulpdiensten;
  • de nodige tijd voor de openbare hulpdiensten om de plaats van interventie te bereiken.

Om de laatste twee punten zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren, raadpleegt de werkgever de bevoegde openbare hulpdiensten. Het overleg met de openbare hulpdiensten heeft als voornaamste doel dat de werkgever relevante informatie kan verwerven om, in het bijzonder, de aard, het aantal en de verdeling van de beschermingsmiddelen tegen brand te bepalen.

AF-XActieve blussing op basis van Aerosol


Periodieke controle en onderhoud van de beschermingsmiddelen tegen brand

Titel 3 van boek III van de codex legt de werkgever op de voorschriften van de fabrikant te volgen, om de inhoud en de frequentie van de controles te bepalen. Wat toelaat om:

  • er voor te zorgen dat de werkgever wel degelijk beschikt over de instructies van de fabrikant;
  • Immers, volgens deze bepalingen, is de keuze van de persoon of van het organisme dat de controles zal uitvoeren, de verantwoordelijkheid van de werkgever. Deze kan zich dus richten tot een persoon binnen of buiten zijn onderneming of tot een organisme gespecialiseerd in de bedoelde controles. Wat ook zijn keuze is, de werkgever moet zich ervan verzekeren dat de persoon of het organisme wel degelijk beschikt over de vaardigheden nodig voor de uitvoering van de controles.

Onderhoud branddetectiesystemen


Opleiding en informatie van de werknemers

De verplichtingen op gebied van informatie en opleiding hebben als doel zich ervan te verzekeren dat elke werknemer wel degelijk beschikt over de kennis die hem toelaat:

  • gedrag te vermijden dat de oorzaak kan zijn van een brand;
  • deel te nemen aan de uitvoering van de preventiemaatregelen die hem aanbelangen;
  • alle situaties die een brandrisico inhouden te signaleren;
  • de waarschuwing te geven;
  • te evacueren in goede omstandigheden.

Tenminste één keer per jaar wordt een evacuatieoefening georganiseerd.


Wij bij Firesafe Solutions kunnen werkgevers en preventieadviseurs bijstaan bij deze taken:

  1. opmaken van risico analyse
  2. ontwerp van een branddetectiesysteem
  3. opmaken van lastenboeken en meetstaten
  4. ....


Voor meer info:

info@firesafe-solutions.be 

056/89 30 30