Brandveiligheid is iets waar veel bedrijven pas echt bij stilstaan wanneer er een incident gebeurt, een keuring plaatsvindt of wanneer de verzekeraar bijkomende eisen stelt.

Nochtans kan een eenvoudige rondgang door uw bedrijf al heel wat aandachtspunten aan het licht brengen.

Zijn de vluchtwegen overal vrij? Zijn de brandblussers gemakkelijk bereikbaar? Weet uw personeel wat het moet doen bij brand? En hoe snel zou een beginnende brand eigenlijk worden gedetecteerd?

Met onderstaande checklist kunt u een eerste controle uitvoeren en nagaan waar uw onderneming nog verbeteringen kan doorvoeren.

Belangrijk: deze checklist is bedoeld als praktische eerste zelfcontrole. Welke maatregelen voor uw bedrijf noodzakelijk of verplicht zijn, moet worden bepaald op basis van onder meer de risicoanalyse, het gebouw, de activiteiten en de aanwezige risico's.

1. Is er een actuele brandrisicoanalyse?

We beginnen niet bij de brandblusser aan de muur, maar bij de risico's die in uw bedrijf aanwezig zijn.

In België moet de werkgever een risicoanalyse uitvoeren met betrekking tot het brandrisico en op basis daarvan preventiemaatregelen nemen. Daarbij moet onder meer rekening worden gehouden met mogelijke brandscenario's en de voorspelbare gevolgen ervan.

Checklist

Er is een gedocumenteerde brandrisicoanalyse.

De mogelijke ontstekingsbronnen zijn geïdentificeerd.

Brandbare en ontvlambare materialen zijn in kaart gebracht.

Elektrische installaties, machines en technische ruimtes zijn meegenomen.

Opslagplaatsen en magazijnen zijn meegenomen in de analyse.

Specifieke risico's zoals batterijen, laadplaatsen, gasflessen of chemicaliën zijn beoordeeld.

De mogelijke gevolgen van een brand zijn geëvalueerd.

Er zijn preventiemaatregelen gekoppeld aan de vastgestelde risico's.

De risicoanalyse wordt aangepast wanneer activiteiten, installaties of omstandigheden wijzigen.

Niet alles aangevinkt?

Maak van de risicoanalyse uw eerste prioriteit. Zonder een duidelijk beeld van de aanwezige risico's is het moeilijk om te bepalen welke brandbeveiliging werkelijk noodzakelijk is.

2. Kan een brand snel worden gedetecteerd?

Een brand die pas wordt ontdekt wanneer iemand rook ziet of ruikt, kan al aanzienlijk ontwikkeld zijn.

Afhankelijk van de risicoanalyse en de kenmerken van het gebouw kunnen verschillende detectieoplossingen aangewezen zijn, bijvoorbeeld automatische rook-, warmte- of andere detectie gekoppeld aan een branddetectiesysteem.

Checklist

 De noodzaak van automatische branddetectie werd onderzocht.

Risicovolle en weinig bezochte ruimtes zijn meegenomen in die beoordeling.

Aanwezige detectoren zijn geschikt voor de omgeving waarin ze zijn geplaatst.

Een alarm is voldoende hoorbaar en/of zichtbaar voor de aanwezige personen.

Het systeem wordt periodiek gecontroleerd en onderhouden.

Storingen of defecten worden snel opgevolgd.

Hoe verbeteren?

Laat niet alleen controleren of u branddetectie hebt, maar ook of de gekozen detectietechniek nog aansluit bij het actuele gebruik van uw gebouw.

3. Zijn er voldoende geschikte blusmiddelen?

Een brandblusser ophangen is niet hetzelfde als een doordacht brandbestrijdingsconcept.

De keuze van beschermingsmiddelen tegen brand moet onder andere rekening houden met de inrichting van de arbeidsplaats, de aanwezige stoffen, arbeidsprocessen en arbeidsmiddelen.

Checklist

 Er zijn voldoende blusmiddelen aanwezig op basis van de risico's.

Het type blusmiddel is afgestemd op het aanwezige brandrisico.

Brandblussers zijn goed zichtbaar.

Ze zijn gemakkelijk bereikbaar.

Ze worden niet geblokkeerd door dozen, pallets, machines of meubilair.

Hun locaties zijn duidelijk aangeduid.

De aanwezige blusmiddelen worden periodiek gecontroleerd en onderhouden.

Medewerkers weten waar de dichtstbijzijnde blusmiddelen zich bevinden.

Extra aandacht voor specifieke risico's

Een kantooromgeving, technische ruimte, productieruimte en batterijlaadzone hebben niet noodzakelijk dezelfde risico's. Kijk daarom verder dan alleen het aantal brandblussers.

4. Zijn vluchtwegen en nooduitgangen altijd bruikbaar?

Bij brand telt iedere seconde. Een vluchtweg die op papier perfect is maar in de praktijk gedeeltelijk wordt geblokkeerd door pallets, afval, kasten of materiaal, kan tijdens een evacuatie voor problemen zorgen.

Checklist

Alle vluchtwegen zijn vrij van obstakels.

Nooduitgangen zijn onmiddellijk bruikbaar.

Vluchtdeuren kunnen gemakkelijk worden geopend.

Vluchtroutes zijn duidelijk aangeduid.

De signalisatie is vanaf de relevante plaatsen goed zichtbaar.

Medewerkers kennen de belangrijkste evacuatieroutes.

Er is rekening gehouden met bezoekers en externe medewerkers.

Het verzamelpunt is gekend.

Praktische tip

Neem tijdens een veiligheidsrondgang bewust de volledige vluchtroute vanaf verschillende werkplekken. Kijk daarbij alsof u het gebouw niet kent. Is zonder uitleg duidelijk hoe u buiten raakt?

5. Is de noodverlichting in orde?

Een normale vluchtroute kan bij stroomuitval plots een donkere omgeving worden. Daarom moet ook de verlichting tijdens een noodsituatie worden meegenomen in de beoordeling van de evacuatiemogelijkheden.

Checklist

De noodzaak en plaatsing van noodverlichting is correct beoordeeld.

Vluchtroutes en relevante uitgangen zijn voldoende herkenbaar.

De noodverlichting wordt periodiek gecontroleerd.

Defecte armaturen worden tijdig vervangen of hersteld.

De aanwezige veiligheidssignalering is duidelijk zichtbaar.

6. Zijn branddeuren functioneel?

Een branddeur heeft als doel de verspreiding van brand en rook te helpen beperken. Maar een branddeur die permanent wordt opengezet met een spie, doos of ander voorwerp kan haar functie niet naar behoren uitvoeren.

Checklist

Branddeuren zijn geïdentificeerd.

Ze zijn niet beschadigd.

Zelfsluitende deuren sluiten daadwerkelijk.

Er worden geen branddeuren ongecontroleerd opengehouden.

De omgeving rond de deuren is vrij.

Doorvoeringen door brandwerende constructies zijn correct uitgevoerd en opgevolgd.

Let vooral op na verbouwingen.

Nieuwe kabels, leidingen, ventilatiekanalen en andere technieken kunnen door brandwerende scheidingen lopen. Dergelijke wijzigingen verdienen daarom aandacht binnen het brandpreventiebeleid.

7. Zijn elektrische en technische risico's onder controle?

Elektrische installaties, verdeelborden, machines en laadapparatuur verdienen bijzondere aandacht in de brandrisicoanalyse.

Checklist

Elektrische verdeelborden zijn vrij toegankelijk.

Er wordt geen materiaal tegen of voor elektrische borden opgeslagen.

Beschadigde kabels en stopcontacten worden onmiddellijk hersteld.

Verlengkabels en verdeelstekkers worden niet ongecontroleerd gebruikt.

Technische ruimtes worden ordelijk gehouden.

 De elektrische installatie wordt volgens de toepasselijke voorschriften gecontroleerd.

Specifieke technische brandrisico's zijn opgenomen in de risicoanalyse.

8. Worden lithium-ion batterijen veilig geladen en opgeslagen?

Steeds meer bedrijven gebruiken e-bikes, elektrisch gereedschap, laptops, scanners, heftruckapparatuur en andere toestellen met lithium-ion batterijen.

Dat brengt een bijkomend aandachtspunt mee voor de risicoanalyse.

Checklist

Er is bekend welke lithium-ion batterijen in het bedrijf aanwezig zijn.

Er is een vaste plaats voorzien voor laden en/of opslag.

Beschadigde of verdachte batterijen worden apart behandeld.

Laadplaatsen worden ordelijk gehouden.

Batterijen worden niet willekeurig verspreid door het gebouw opgeladen.

Het risico van batterijbrand is meegenomen in de brandrisicoanalyse.

Er is onderzocht welke detectie-, opslag- en beheersmaatregelen voor deze situatie geschikt zijn.

Medewerkers weten wat ze moeten doen bij een rokende, beschadigde of abnormaal warme batterij.

9. Weet uw personeel wat het moet doen bij brand?

Technische installaties zijn slechts één onderdeel van brandveiligheid. Organisatie en opleiding zijn minstens zo belangrijk.

Elke werkgever moet een brandbestrijdingsdienst organiseren. De omvang en middelen ervan kunnen worden afgestemd op de aanwezige brandrisico's.

Checklist

Er is een brandbestrijdingsdienst georganiseerd.

De betrokken medewerkers hebben de nodige opleiding gekregen.

Medewerkers weten hoe ze alarm moeten slaan.

Ze weten hoe ze de hulpdiensten moeten verwittigen.

Ze kennen de evacuatieroutes.

Ze kennen het verzamelpunt.

Er bestaan duidelijke procedures voor een brandmelding.

Nieuwe werknemers krijgen informatie over de noodprocedures.

Er worden evacuatieoefeningen georganiseerd en geëvalueerd.

10. Is uw brandpreventiedossier volledig?

Brandveiligheid moet niet alleen technisch in orde zijn. De relevante informatie moet ook worden bijgehouden.

Het brandpreventiedossier bevat onder meer de resultaten van de risicoanalyse en preventiemaatregelen, informatie over de brandbestrijdingsdienst, schriftelijke procedures, het evacuatieplan, het interventiedossier, resultaten van evacuatieoefeningen, informatie over beschermingsmiddelen en gegevens over controles en onderhoud.

Checklist

De risicoanalyse en preventiemaatregelen zijn gedocumenteerd.

 De organisatie van de brandbestrijdingsdienst is beschreven.

De noodprocedures zijn schriftelijk vastgelegd.

Er is een evacuatieplan.

Er is een interventiedossier waar vereist.

Resultaten van evacuatieoefeningen worden bijgehouden.

De beschikbare brandbeveiligingsmiddelen staan op een lijst en plan.

Controles en onderhoudsbeurten worden geregistreerd.

Het dossier wordt bijgewerkt wanneer de situatie verandert.

Hoe scoort uw bedrijf?

Gebruik bovenstaande checklist vooral om tekortkomingen zichtbaar te maken, niet als wettelijke goed-of-afgekeurd test.

Veel vakjes niet aangevinkt?

Begin dan met de basis: een actuele risicoanalyse. Die bepaalt welke preventieve, organisatorische en technische maatregelen voor uw specifieke situatie nodig zijn.

Vooral problemen met evacuatie?

Controleer dan prioritair de vluchtwegen, nooduitgangen, signalisatie, noodverlichting, evacuatieplannen en interne procedures.

Vooral technische tekortkomingen?

Laat dan de aanwezige branddetectie, blusmiddelen en andere brandbeveiligingsinstallaties beoordelen en controleer of ze nog aansluiten bij de huidige risico's.

Alles aangevinkt?

Ook dan blijft periodieke opvolging noodzakelijk. Een bedrijf verandert voortdurend: machines worden toegevoegd, lokalen krijgen een andere functie, opslaghoeveelheden wijzigen en nieuwe risico's zoals batterijlaadplaatsen kunnen ontstaan.

Brandveiligheid is meer dan een brandblusser aan de muur

Een goede brandveiligheid bestaat uit verschillende lagen.

Voorkomen → detecteren → alarmeren → evacueren → bestrijden → opvolgen.

Wanneer één van deze onderdelen ontbreekt, kan dat invloed hebben op het volledige veiligheidsniveau van het bedrijf.

Een regelmatige controle van uw gebouw en installaties helpt daarom niet alleen om tekortkomingen op te sporen, maar vooral om risico's te beheersen vóór er zich een incident voordoet.

Download de checklist hier in PDF

Wilt u weten waar uw bedrijf nog kan verbeteren?

Een professionele rondgang kan helpen om technische aandachtspunten rond onder meer branddetectie, blusmiddelen, evacuatie en specifieke brandrisico's in kaart te brengen.

Zo krijgt u een duidelijker beeld van de bestaande situatie en van de maatregelen die kunnen worden onderzocht om de brandveiligheid verder te verbeteren.

Contacteer ons vrijblijvend:

Tel: 056/89 30 30 

E-mail: info@firesafe-solutions.be